Rozwód w polskim prawie – przesłanki, procedura i skutki prawne
Rozwód jest jednym z najdalej idących sposobów zakończenia małżeństwa. W polskim systemie prawnym stanowi instytucję przewidzianą w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (dalej: „k.r.o.”). Orzeczenie rozwodu możliwe jest wyłącznie przez sąd, a jego skutki sięgają zarówno sfery osobistej, jak i majątkowej małżonków.
Zgodnie z art. 56 § 1 k.r.o., sąd może orzec rozwód, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Oznacza to zerwanie trzech więzi duchowej (uczuciowej), fizycznej, gospodarczej.
Rozwód nie jest jednak dopuszczalny w każdej sytuacji. Zgodnie z art. 56 § 3 k.r.o. Sąd nie orzeknie rozwodu, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci, orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a współmałżonek się temu sprzeciwia
Pozew o rozwód wnosi się do sądu okręgowego właściwego ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, o ile nadal tam mieszka jedno z nich. W pozwie powód powinien wskazać, czy domaga się rozwodu z orzeczeniem o winie, bez orzekania o winie.
Postępowanie dowodowe obejmuje przesłuchanie stron, a często także świadków, przedstawienie dokumentów oraz ewentualne opinie biegłych. Sąd, orzekając rozwód, rozstrzyga również o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi, kontaktach rodziców z dziećmi, alimentach, sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, ewentualnym podziale majątku, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu.
Orzeczenie rozwodu wywołuje daleko idące skutki:
- ustanie wspólności małżeńskiej – zarówno osobistej, jak i majątkowej,
- możliwość zawarcia nowego związku małżeńskiego,
- możliwość powrotu do nazwiska sprzed zawarcia małżeństwa w ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku (art. 59 k.r.o.),
- powstanie obowiązku alimentacyjnego pomiędzy byłymi małżonkami, jeżeli jeden z nich znajdzie się w niedostatku, a także – w przypadku rozwodu z orzeczeniem o winie – obowiązek alimentacyjny wobec małżonka niewinnego.
Rozwód to instytucja prawa rodzinnego, której celem jest uregulowanie sytuacji małżonków, w przypadku gdy ich związek faktycznie przestał istnieć. Procedura rozwodowa wymaga udziału sądu i zawsze wiąże się z oceną, czy rozwód nie naruszy dobra dzieci ani podstawowych zasad współżycia społecznego. Z uwagi na złożoność skutków prawnych, rozwód często stanowi nie tylko przełomowe wydarzenie w sferze osobistej, lecz także poważne wyzwanie prawne.
Opracowała radca prawny
Magdalena Szychta
Zapraszamy do punktu porad prawnych i mediacji w Świetlicy środowiskowej, Jabłonna - Majątek 110 D (budynek przy OSP)
Harmonogram dostępnego poradnictwa – kwiecień 2026
Porady prawne:
|
Data |
Godziny |
Liczba godzin |
Nazwisko prawnika |
|
13.04.2026 |
08:00 – 14.00 |
6 |
Marcin Andrzejewicz |
|
29.04.2026 |
08:00 – 14.00 |
6 |
Marcin Andrzejewicz |
Porady mediatora:
|
Data |
Godziny |
Liczba godzin |
Nazwisko prawnika |
|
07.04.2026 |
09:00 – 13.00 |
4 |
Magdalena Szychta |
|
27.04.2026 |
09:00 – 13.00 |
4 |
Magdalena Szychta |
Wsparcie realizowane jest w ramach projektu: „Integracja społeczna osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem w Gminie Jabłonna” nr FELU.08.08-IZ.00-0047/24, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego , Priorytetu VIII Zwiększanie spójności społecznej, Działanie: 8.8 Wsparcie rodziny i pieczy zastępczej.
